266. චේතනාව සහ විපාකය
- චේතනාව යනු කර්මයයි. එම කර්මයේ ඵලය/ප්රතිඵලය විපාකයයි
- සිතුවිලි යනු චේතනා නොවන අතර පැරණි චේතනාවල ඵල (විපාක) ලෙස දැකිය හැකිය. අතීතයේ මුල් බැසගත් රාග, ද්වේශ, මෝහ වැනි කෙලෙස්වල බලපෑමෙන්ම වර්තමාන සිතුවිලි පහළ වේ
- සිතුවිලි යනු සිතේ ඇති වන රූප වන අතර, ඒවා ද ඇති වී නැති වී යන අනිත්ය ස්වභාවයෙන් යුක්තය
- සිතුවිල්ලක් ඇති වූ විගසම එය "මගේ සිතුවිල්ල" ලෙස තදින් අල්ලා ගැනීම (උපාදානය) මෝහයේ ලක්ෂණයයි
- අප්රසන්න දේ ඇසීම හෝ දැකීම ආදී විපාක ලෙස අපට දුක් සහගත සිතුවිලි ඇතිවිය හැක
- යම් පුද්ගලයෙකු සිතුවිලි 'විපාක' ලෙස හඳුනා ගත් විට නව කර්ම රැස් වීම දුර්වල වේ
- විපාකයක් වූ සිතුවිල්ලකට ඇලීම හෝ ගැටීම යනු, සිතුවිල්ල චේතනාවක් බවට පත් කර, සංසාරය දිගු කර ගැනීමයි
- සැපවත් හෝ දුක්ඛිත සෑම සිතුවිල්ලකම ඇත්තේ අනිත්යභාවය පමණක් බව නුවණින් දකින විට කෙලෙස් මන්දනය වී දුරුවී යනු ඇත. සිතුවිලි දෙස විපාක ලෙස බැලීම අවසානයේදී සියලු සිතුවිලිවලින් මිදී, පරම නිවන් සුවය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට මග පාදයි