305. නැති වත්කම
- ලෝකය තුළ යානවාහන දේපල පුද්ගලයන් ආදී නොයෙකුත් වත්කම් පවතී
- මේවා නඩත්තු කළ යුතු වත්කම් ය. නැතහොත් අපිරිසිදු වීම, අන් සතු වීම, වත්කම් අහිමිවීම සිදුවේ
- දරුවන් හිතවතුන් ඥාතීන් ආදී පුද්ගල වත්කම් නඩත්තු කිරීම සඳහා විශාල වැය බරක් දැරිය යුතුය. තවද කාලය ශ්රමය පවා වැය කිරීමට සිදුවේ
- ආදීනව ලෙස ඔවුන් පිළිබඳ සිතිවිලි ඉපදීම, උපාදාන වීම, ඇලීම, ගැටීම ආදී ලෙස මානසික සමාහිත භාවය නැතිවේ
- ක්ෂණිකව අමනාප වීමේ හැකියාවක් ද පවතින අතර ඔවුන් ක්ෂණිකව සතුරන් වීමේ හැකියාව පවා ඇත. බොහෝ විට සතුරන් වන්නේ කලක් ඇසුරු කළ මිතුරන්ය
- එම වත්කම් තුළ අනිත්ය දුක්ඛ අනාත්ම ආදී ලක්ෂණ ද පවතින අතර මරණය ආදී ලෙස ක්ෂණිකව එම වත්කම් අහිමිවීමේ හැකියාව ද ඇත
- නමුත් දරුවන් නැත, දේපළ ඉඩකඩම් නැත, වාහන නැත, හිතවතුන් නැත යන්න ශ්රේෂ්ඨ වූ වත්කමකි
- ඒ තුළ නඩත්තුවක් නැත, වියදමක් නැත, මනාප අමනාප වීමක් නැත, මානසික දුක් නැත, අනාගතයට පැමිණීමට ද දුක් නැත ආදී බොහෝ ආනිසංස පවතී
- මෙම වත්කම් තවදුරටත් දියුණු වන විට ද්වයතාවයෙන් තොර වූ කැමැත්ත නැත, අකමැත්ත නැත, ඇලීම නැත, ගැටීම නැත ආදී ලෙස අටලෝ දහමෙහි පැනවීමක් පවා නැති නිර්වාණ වත්කම විඥාන ධාතුවක උපදින පරම වූ ශ්රේෂ්ඨ වූ වත්කමයි