All Cards
Total Cards: 367 |
Page: 4 of 19 |
Showing: 20 cards
307. සැප විඳීම
- සැපය, කායික සැප සහ මානසික සැප වශයෙන් දෙයාකාර ලෙස දැක්විය හැක
- කායික සැපය යනු නීරෝගීකම හා බැඳුණු ඉතා ඉහළ වටිනාකමකින් සලකන එහෙත් බොහෝ පටු පරාසයක පිහිටි ධර්මයකි
- බුදු, පසේබුදු, මහරහතුන් වහන්සේලාට ද කායික දුක් පීඩාවන්ගෙන් ගැලවීමට නොහැකි වූ අතර කළ හැකි වූයේ ඒවා භාර නොගෙන සිටීමයි
- සැපයක් විඳීමට නම් දුකෙහි සිටින කෙනෙක් විය යුතුය. සැපයෙහි අවශ්යතාවය ඇත්තේ දුක් විඳින සහ සැබැවින්ම ඒ විඳින්නේ දුකක් බව හඳුනාගත් කෙනෙකුටය. ( සැප විඳීමට කලින් දුකෙහි සිටි බවක් හෝ සැප විඳීමෙන් පසු දුකෙහි සිටීමට සිදුවන බවක් ඒ තුළ අන්තර්ගත වේ )
- ඒකාන්ත සැපයෙන් සිටින කෙනෙකුට සැපය ලෙස අමුතුවෙන් දෙයක් අවශ්ය නොවේ
- හිසේ සිට දෙපතුල දක්වා මෙනෙහි කරන විට නොයෙකුත් කායික වේදනාවන්, පීඩාවන් ඇති කරන ස්ථාන බොහෝ හඳුනාගත හැකිය
- මනුෂ්ය ශරීරය යනු දුක් විඳීමටම සකස් වූ, රෝගයන්ට කැදැල්ලක් බඳු වූ ශරීරයකි. එම නිසා එයින් සැපයක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක
- සැප විඳීම යනු ද එක්තරා විඳීමකි. මනසෙහි සිදුවන එක්තරා ආකාරයක දැනගැනීමකි. දැනගැනීම යනු වෙහෙසකි, දුකකි. තවද මෙම දැනගැනීම මත පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සැප විඳීම සාපේක්ෂ වේ
- පිරිනිවීම හැරුණු කොට, දැනගැනීම් වලින් තොර වූ, වේදනා, සංඥා නොමැති නිරෝධ ඵල සමාපත්තිය මේ ලෝකයේ ඇති අග්රම සැපය ලෙස දැක්විය හැකිය
No audio available
306. සූර්යයා
- පෘථිවියෙහි පැවැත්මට ශක්තිය මෙන්ම ආලෝකය සපයන ප්රභවය සූර්යයායි
- තවද අපගේ සිතිවිලිද එක්තරා ආකාරයකට හිරුගේ ශක්තියේම ප්රතිඵලයක් ලෙස දැක්විය හැක
- යමක් මනා සිහියකින් යුතුව කල්පනා කිරීමට හෝ මෙනෙහි කිරීමට ප්රමාණවත් ආහාරයක් ලබා තිබීම අත්යාවශ්ය කාරණයකි
- එම ආහාරයන් නිෂ්පාදනයට ශාක වලට හැකියාව ලැබෙන්නේ හිරුගේ ශක්තිය ප්රමාණවත් ලෙස ලැබීමෙන් පමණි
- සියලු ආහාරදාමයන් පවතින්නේ හිරුගේ ශක්තිය මත වන අතර ශාක, හිරුගේ එම ශක්තිය ආහාර බවට පරිවර්තනය කරන උපකරණ වැනිය
- එලෙසම සත්වයන් යනු උදාසීන සූර්ය ශක්තිය මගින් ක්ලේශයන් නිෂ්පාදනය කරන උපකරණ ලෙස දැක්විය හැකිය
- මෙලෙසින් ගත්කල සත්වයන්ට සිතුවිලි ඇතිවීමෙන් කුසල හෝ අකුසල සියලු කර්මයන් රැස්වීමට අවශ්ය ශක්තිය ලබා දෙන්නේ සූර්යයා ලෙස දැක්විය හැකිය
- බුද්ධත්වයට මෙන්ම නිර්වාණ මාර්ගයටද සූර්යයා, නිහඬ එහෙත් ප්රබල සේවයක් සිදුකරන බව වටහාගත හැකිය
- මේ ආකාරයෙන් ඕනෑම දෙයක් පිළිබඳව විවිධ පැතිකඩයන් ඔස්සේ මෙනෙහි කරන අයුරු තව තවත් ප්රගුණ කළ යුතුය
No audio available
305. නැති වත්කම
- ලෝකය තුළ යානවාහන දේපල පුද්ගලයන් ආදී නොයෙකුත් වත්කම් පවතී
- මේවා නඩත්තු කළ යුතු වත්කම් ය. නැතහොත් අපිරිසිදු වීම, අන් සතු වීම, වත්කම් අහිමිවීම සිදුවේ
- දරුවන් හිතවතුන් ඥාතීන් ආදී පුද්ගල වත්කම් නඩත්තු කිරීම සඳහා විශාල වැය බරක් දැරිය යුතුය. තවද කාලය ශ්රමය පවා වැය කිරීමට සිදුවේ
- ආදීනව ලෙස ඔවුන් පිළිබඳ සිතිවිලි ඉපදීම, උපාදාන වීම, ඇලීම, ගැටීම ආදී ලෙස මානසික සමාහිත භාවය නැතිවේ
- ක්ෂණිකව අමනාප වීමේ හැකියාවක් ද පවතින අතර ඔවුන් ක්ෂණිකව සතුරන් වීමේ හැකියාව පවා ඇත. බොහෝ විට සතුරන් වන්නේ කලක් ඇසුරු කළ මිතුරන්ය
- එම වත්කම් තුළ අනිත්ය දුක්ඛ අනාත්ම ආදී ලක්ෂණ ද පවතින අතර මරණය ආදී ලෙස ක්ෂණිකව එම වත්කම් අහිමිවීමේ හැකියාව ද ඇත
- නමුත් දරුවන් නැත, දේපළ ඉඩකඩම් නැත, වාහන නැත, හිතවතුන් නැත යන්න ශ්රේෂ්ඨ වූ වත්කමකි
- ඒ තුළ නඩත්තුවක් නැත, වියදමක් නැත, මනාප අමනාප වීමක් නැත, මානසික දුක් නැත, අනාගතයට පැමිණීමට ද දුක් නැත ආදී බොහෝ ආනිසංස පවතී
- මෙම වත්කම් තවදුරටත් දියුණු වන විට ද්වයතාවයෙන් තොර වූ කැමැත්ත නැත, අකමැත්ත නැත, ඇලීම නැත, ගැටීම නැත ආදී ලෙස අටලෝ දහමෙහි පැනවීමක් පවා නැති නිර්වාණ වත්කම විඥාන ධාතුවක උපදින පරම වූ ශ්රේෂ්ඨ වූ වත්කමයි
No audio available
304. තනි රූල් කොළය 10
- තනි රූල් කොලය තුළ තනි රූල් කොලයට ආවේණික යම් ගන්ධයක් පවතී
- එයින් නිගමනය වන්නේ එහි අංශු නිරතුරුව ගැලවී යන ස්වභාවයක් පවතින බවයි. ඒ මගින් එහි පවතින අනිත්ය ස්වභාවය, වැය වන ස්වභාවය හඳුනාගත හැකිය
- තනි රූල් කොලය තුළද ජරාවට පත්වීමේ ලක්ෂණය ඇත
- තනි රූල් කොලය තුළ වූ අංශු සමූහයට දැන් ලැබී ඇති නම තනි රූල් කොලය ලෙස වේ
- නමුත් අතීතයේ එහි අංශූන් නොයෙකුත් තැන්වල තිබී ඇති අතර ඒවාට නොයෙකුත් රූප මෙන්ම නොයෙකුත් නම්ද ලැබී ඇත
- විඤ්ඤාණයක ග්රහණයට පත්වන තුරු තනි රූල් කොලයට කිසිදු නමක් නැත. කිසිදු හැඩයක් නැත
- පවතින්නේ සතර මහා ධාතුව ලෙස පැවසුවද විඤ්ඤාණයක් මැදිහත් වනතුරු එසේ සතර මහා ධාතුව ලෙසද යමක් පැනවෙන්නේ නැත
- විඤ්ඤාණයක් විසින් හඳුනා ගත් විට ඇත. හඳුනා නොගත් විට නැත. විඤ්ඤාණයක් ඇති විට ඇත. නැති විට නැත
- මේ අයුරින් විදර්ශනා කිරීම තුළින් ද්වයතාවය පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් ලබාගත හැක
No audio available
303. තනි රූල් කොලය 9
- තනි රූල් කොලය යනු අන් ආකාරයෙන් සිතිවිලි වල එකතුවකි
- සොබාදහමට, සිතිවිලි නම් හේතුව එකතු වූ විට කඩදාසි කොලයක් ඉපදීම සිදුවේ
- සිතිවිලි යනු පුද්ගල අනුබද්ධ ධර්මයක් නොවේ. හේතුඵල ලෙස ක්රියාත්මක වන ධර්මතාවයකි
- තනි රූල් කොලය තුල අමු සොහොනක සංඥාවක් උපදවාගත හැකිය. තනි රූල් කොලය තුළ ඇති අංශු අතීතයේ නොයෙකුත් ස්ථානවල තිබී ඇති පස්ය
- ඉපදුනු මැරුණ සත්වයන් ප්රමාණය සමග සසඳන විට ද දීර්ඝ සසර ගමන හා සසඳන විට ද පොළොවේ ඇති පස් අතීතයේ යම් සත්වයෙකුගේ ශරීරයේ තිබූ මස් විය යුතුය
- එනම් තනි රූල් කොලය තුළ වූ අංශු අතීතයේ යම් යම් සත්වයන්ගේ ශරීර මාංශයන් ය. එබැවින් තනි රූල් කොලය යනු මෘත ශරීර කොටස් වලින් පිරුණු සොහොනක් ලෙස දැක්විය හැකිය
- ඇසට සාපේක්ෂව තනි රූල් කොලයක් වුවත් සංවේදී අන්වීක්ෂයකට සාපේක්ෂව දැලක් වැනිය. ජලය දැමූ විට තෙත්වීම සිදුවන්නේ එහි බොහෝ සිදුරු ඇති බැවිනි
- නමුත් අපගේ දුර්වල ඉන්ද්රියන්ට එය දැලක් ලෙස නොපෙනෙන නමුත් ඇත්තෙන්ම එහි දැලක ස්වභාවයක් ද ඇත. කිසිවක් වැරදි හෝ නිවැරදි නොවන අතර ඒවා සාපේක්ෂක හේතුඵල ධර්මයන්ය
- මෙවැනි මෙනෙහි කිරීම් වලින් ඕනෑම හොඳ දෙයක් නරක ලෙසද ඕනෑම නරක දෙයක් හොඳ ලෙසද සංඥාවන් උපදවා ගත හැකිය. අවසානයේ හොඳ නරක වලින් මිදීමට ද මෙවැනි මෙනෙහි කිරීම් උපකාරී වේ
No audio available
302. තනි රූල් කොලය 8
- තනි රූල් කොලය සුමට ලෙස හැඟුනද විභේදන හැකියාව ඉහල අන්වීක්ෂයකින් නිරීක්ෂණය කරන විට උස් පහත් කම සහිත බොහෝ රළු පෘෂ්ඨයක් පවතින බව දැක ගත හැකිය
- එම ලක්ෂණය කඳු නිම්න පහත් බිම් ආදී ලෙස මහ පොළොවේ ද පවතින අතර එලෙසම ආයුෂ ලෙස වර්ණය, සැපය, බලය, ප්රඥාව ලෙස සිතෙහි ද උස් පහත් කම් පවතී
- පෑන් ඉරක් අඳින විට තීන්ත තනි රූල් කොළය තුළ තැවරීම ඒකාකාරී නොවේ. යම් තැනක හොඳින් තැවරෙන අතර යම් තැනක තැවරෙන්නේ අල්ප වශයෙනි
- නමුත් තීන්ත තැවරීම අත්යවශ්ය විට එකම ඉර මත නැවත නැවත ඇඳීම සිදුකරන විට නොතැවරෙන තැන් වලද තීන්ත තැවරීම සිදුවේ
- ධර්මයක් අසන විට සිතෙහි තැවරෙන්නේ ද එලෙසය. අයෙකුගේ සිතේ හොඳින් ධර්මය තැවරෙන අතර තවත් අයෙකුගේ තැවරීම මඳ වශයෙනි
- නමුත් නැවත නැවත එම ධර්මය ශ්රවණය කිරීමේදී සිතෙහි එම ධර්මය හොඳින් තැවරීම සිදුවේ. ධාරණය වීම සිදුවේ
- කඩදාසි කොලය දැන් කඩදාසි කොලයක් වුවද ගින්නකට අවශ්ය හේතු ද ඒ තුළ පවතී
- එලෙසම සිත දැන් උදාසීනව පැවතියද මහා ගින්නක්, නිරයක් නිර්මාණය කිරීමට සමත් හේතු ද සිත තුළ පවතී. එම නිසා සිත පරිහරණය ප්රවේශමෙන් කළ යුතුය
- පාවිච්චි කරන විට තනි රූල් කොළයට තනි රූල් කොලයක වටිනාකම පවතින අතර විදර්ශනා කරන විට පරම වූ ද ප්රමාණ කළ නොහැකි වූ ද නිර්වාණ වටිනාකම වුව ද මතු කරගත හැකිය
No audio available
301. තනි රුල් කොලය 7
- තනි රූල් කොලය තුළ මුළු ලෝකයම අන්තර්ගත වී ඇත
- එම කඩදාසි කොලය තුළ, එය නිෂ්පාදනයට අවශ්ය අමු ද්රව්ය ආදිය සපයන්නන් සහ කඩදාසි නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කර්මාන්තශාලාවේ සේවයේ නියුතු සේවකයන්ගේ දුක අන්තර්ගත වේ
- එය නිර්මාණය කිරීමට අවශ්ය යන්ත්ර සූත්ර, මෙවලම් සහ උපකරණ ආදිය නිෂ්පාදනය වී තිබිය යුතුය. එනම් කඩදාසි කොලය තුළ එම යන්ත්ර සූත්ර නිෂ්පාදනය කළ සහ නිර්මාණය කළ පිරිසකගේ ද දුක අන්තර්ගත වේ
- ඔවුන්ට එය නිර්මාණය කිරීමට වායු ගෝලය, හිරු එළිය සහ ආහාරපාන ආදිය අවශ්ය වේ. එනම් කඩදාසි කොලයට සොබා දහමෙහි පවා දායකත්වය ලැබී ඇත.
- එම කඩදාසි ප්රවාහනය කළ පිරිස, ඒ සඳහා පාරවල් සකස් කළ පිරිස, යාන වාහන සකස් කළ පිරිස, ඒවා නිර්මාණය කළ පිරිස ආදී ලෙස බලන කල මුළු ලෝකයේම දායකත්වය කඩදාසි කොලයට ලැබී ඇත.
- කඩදාසි කොලයෙන් යම් ධර්මයක් ප්රත්යක්ෂ කරන්නේ නම් එයින් ජනනය වන යම් පිනක් කුසලයක් ඇත්නම්, ඉහත සෘජු හෝ වක්ර දායකත්වයන් දැක්වූ සියලු පිරිසට අනුමෝදන් විය යුතුය
- අයෙකු නිවනට, නිරයට මෙන්ම දිව්ය ලෝක හෝ බ්රහ්ම ලෝක ආදියටද පැමිණවීමට හේතු සකස් කිරීමට කඩදාසි කොලයකට හැකියාව ඇත
- කඩදාසි කොලය විටෙක යතුරක් වැනිය. කඩදාසි කොලය ඇස ගැටුණු විට ඒ සැණින් අතීතයට සම්බන්ධ තොරතුරක් මනසට මෙනෙහි වන අවස්ථා ඇත
- එනම් එය මෙනෙහි වීම නම් වූ ද්වාරය විවර කිරීම සඳහා කඩදාසි කොලය යතුරක් ලෙස ක්රියා කර ඇත
No audio available
300. තනි රූල් කොලය 6
- අනෙක් ඕනෑම ආයතනයක් ලෙස ක්රියා කිරීමේ හැකියාවක් සිතට ඇත
- උදාහරණයක් ලෙස තනි රූල් කොලය ලෙස සිතින් මෙනෙහි කරන විට එය මස් කනෙහි සම්බන්ධයකින් තොරව ඇසීම සිදුවේ. සිහිනයක් දැකීමේදී සිදුවන අත්විඳීම් තවත් උදාහරණයකි
- ගිනි කූරක් දැල්වීම තුළින් ගිනිදැල්ලක් මතුවන්නා සේ තනි රූල් කොළයක් ඇසට පෙනුණු විට ඒ පිළිබඳ තොරතුරු සියල්ල ක්ෂණිකව මතුවේ
- ගිනිදැල්ල කොහේ හෝ සිට පැමිණියා හෝ මැවුනා නොවේ. හේතු ඇතිවූ තැන ඉපදුණු ධර්මයකි
- ඇසෙහි ගෑවෙන ලෙස තනි රූල් කොලයක් තිබුණොත් එය හඳුනාගත නොහැක. එය කිලෝමීටරයක් පමණ ඈතින් තිබුණත් තනි රූල් කොළයක්දැයි හඳුනාගත නොහැක
- හඳුනා ගැනීම ඇති වන්නේ පෙනෙන සීමාව තුළ වස්තුව තිබුණහොත් පමණි. එනම් ක්ලේශයක් ඉපදවීමට වස්තුව පවතින දුරෙහිද සෘජු බලපෑමක් පවතී
- ජාති, ජරා, ව්යාධි මරණ යනු තනි රූල් කොලයට ද පොදු වූ ධර්මතාවයකි
- තනි රූල් කොලය, තනි රූල් කොලයක් වන්නේ අනෙක් ඒවා තනි රූල් කොල නොවූ නිසාය
- තනි රූල් කොලය යනු බොහෝ පිරිසකගේ දුකෙහි ප්රතිඵලයකි
No audio available
299. තනි රූල් කොලය 5
- ත, නි, රූ, ල් ආදී කිසිදු අකුරක නැති අර්ථයක්, සම්මුතියේදී එම අකුරු කිහිපය එකතු වූ විට ලැබීම සඳහා පදනමක් නැත
- කඩදාසි කොලය දරාගෙන සිටින්නේ අවකාශ ධාතුවයි. හඳුනා ගන්නේ විඤ්ඤාණ ධාතුවයි. කඩදාසි කොලය ලෙස යමක් ඇත්නම් එහි අවකාශ ධාතුවක ද විඤ්ඤාණ ධාතුවක ද සම්බන්ධයක් තිබී ඇත
- සියල්ල දරාගෙන සිටින අවකාශ ධාතුව වැඩිම ධාරිතාවක් ඇති ධාතුවයි
- කඩදාසි කොලය තුළ ඇත්තේ පඨවි ධාතුව පමණක්ම නොවේ. ආපෝ, තේජෝ සහ වායෝ ධාතූන්ද අන්තර්ගත වේ. පඨවි ධාතුව පවතින ප්රමාණයේ ප්රතිශතය අනෙක් ඒවාට සාපේක්ෂව වැඩි නිසා එහි පඨවි ස්වභාවය වඩාත් ඉස්මතු වේ
- රළු මට්ටමින් සියලු භෞතික වස්තුන් යනු පඨවි, ආපෝ, තේජෝ සහ වායෝ ධාතූන්වල නොයෙක් අනුපාතයන්ගේ මිශ්රවීමක්ය
- එය සවිස්තරාත්මකව ප්රකාශ කරන විට වර්ණ, ගන්ධ, රස සහ ඕජා ආදියද තවදුරටත් අවකාශ ධාතුව සහ විඤ්ඤාණ ධාතුවද එකතු වේ
- මේ සියල්ලම විඤ්ඤාණයක් විසින් හඳුනාගන්නා දේවල් පමණි. එනම් මෙම ධාතූන් විඤ්ඤාණයකට සාපේක්ෂ ධර්මතාවයන් පමණි
- පිරිනිවීමේදී විඤ්ඤාණය නිරෝධ වන බැවින් හඳුනා ගැනීමද නිරෝධ වේ. එනම් හඳුනා ගැනීමට සාපේක්ෂව වූ සියලු ධර්මතාද නිරෝධ වේ
- එනම් පඨවි, ආපෝ, තේජෝ සහ වායෝ ආදී ධාතූන් නිරෝධ කිරීමෙන් හෝ හැඳින ගැනීමෙන් අවසානයේ සිදුවන්නේ එකම කාරණයකි. එම නිසා හැඳින ගැනීම අනුබද්ධයෙන් ලෝක නිරෝධය කිරීම නිවන් මාර්ගයේදී සිදු කෙරේ
No audio available
298. තනි රූල් කොළය 4
- තනි රූල් කොලය කිසි දිනක දැකිය නොහැකි භෞතික වස්තුවකි. දැකිය හැක්කේ දෘෂ්ටිවිතානය මත සැකසුණු ප්රතිබිම්බයක් පමණි
- මම දකින තනි රූල් කොලය මගේ ඇසෙහි ඇති පෙනීමේ ස්වභාවයට, දුර්වලතාවයන්ට සහ දෝෂ වලට සාපේක්ෂය. වෙනත් අයෙකුට පෙනෙන ආකාරයද එම පුද්ගලයාගේ ඇසට සාපේක්ෂය
- මම දකින තනි රූල් කොලය යනු ඇත්තෙන්ම මගේ දෘෂ්ටිවිතානයේ සැකසී ඇති ප්රතිබිම්බයයි. එය වෙනත් කිසිවෙකුට දැකීමට හෝ මෙලෙස යැයි පෙන්වීමට නොහැක
- වෙනත් අයෙකුට මගේ දෘෂ්ටිවිතානය තුළ ඇති තනි රූල් කොලයේ වර්ණ සටහන දැකිය හැකි නම් අවම වශයෙන් මම දැකපු තනි රූල් කොලය දැක ඇතැයි කිව හැකිය
- තනි රූල් කොලය යනු තින්ත කඩදාසිය හෝ සුදු පාට හෝ එහි හැඩය නොවේ. ඒවා නිසා ඉපදී ඇති භූත ලක්ෂණ ඇති රූපයකි
- කඩදාසි කොලය කුඩා කොටස් වලට ඉරූ විට එයින් කඩදාසි කැබලි හට ගනී. කඩදාසි කොලය කඩදාසි කැබලි වල නොමැත. නමුත් හේතු සකස් වූ විට හට ගැනීමේ හැකියාව ඇත
- කඩදාසි කොලය යනු අතීතයේ නොතිබුණු, වර්තමානයේ තිබෙන අනාගතයේ නැවත නැතිවෙන ධර්මතාවයකි. එහි මායාකාරී ලක්ෂණ පවතී
- එකම කඩදාසි කොලයේ ස්වරූපය වෙනස් කළ විටද නම සහ වටිනාකම වෙනස් වේ. කඩදාසි කොලය ගුලි කළ විට කඩදාසි කොළය අහෝසි වී කඩදාසි ගුලියක් මතුවේ. රෝල් කල විට කඩදාසි බටයක් මතුවේ
- මේ තවත් මෙනෙහි කළ හැකි පැතිකඩයන්ය. මෙම කාරණා ඔස්සේ ද තවදුරටත් විදර්ශනා කළ හැකිය
No audio available
297. තනි රූල් කොලය 3
- තනි රූල් කොලය ලෙස එක් හැඳින ගැනීමක් ඇති විට සම්මුතියේ තවත් බොහෝ හැඳින ගැනීම් එම විඤ්ඤාණය සතු බවද එයින් කියැවේ
- එය විශේෂයෙන් තනි රූල් කොලය ලෙස ප්රකාශ කිරීමට අනිත් ඒවා ද හඳුනාගෙන තිබිය යුතුය. නැතිනම් එය තනි රූල් කොළය ලෙස වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට නොහැක.
- තනි රූල් කොලය යනු වචනයකි. එම වචනය තනි රූල් කොලය නම් භෞතික වස්තුව හා සම්බන්ධ කර ඇත්තේ මනස විසින්ය
- බහ තෝරන අවධියේ මව සහ පියා විසින් තනි රූල් කොලයට කොටු රූල් කොලය ලෙස ඉගැන්වූයේ නම් දැන් එහි හඳුනාගැනීම කොටු රූල් කොලයක් ලෙස වේ
- තනි රූල් කොලය ලෙස ඇසුණු විට මනස තුල මැවෙන්නේ වර්ග කිලෝමීටරයක් තරම් විශාල ප්රමාණයේ හෝ වර්ග සෙන්ටිමීටරයක් තරම් කුඩා ප්රමාණයේ කොලයක්ද නොවේ. එනම් මනස තුළ තනිරූල් කොලය ලෙස පෙරදී දැක හඳුනා ගත් ප්රමාණයන් සහ සීමාවන් ඇත
- කුඩා කොලයේ සිට විශාල කොලය දක්වා ක්රමානුකූලව වැඩි කරගෙන යන විට මනසෙහි තනි රූල් කොලය ලෙස හැඳින ගැනීම තුළ සැඟවුණු යම් ධර්මයක් මතු කර ගත හැක
- තනි රූල් කොළය හැඳින ගන්නා ක්රමය අනුව වටිනාකම තීරණය වේ. ඒ අනුව කැමැත්තක් හෝ අකැමැත්තක් උපදී. ඒ අනුව උපාදාන වීමෙන් කර්ම සකස්වීම සිදුවේ
- කර්ම සකස්වීම ඉතා අඩු ආකාරයෙන් සහ සිතේ නිවීම ඇති කරන වඩාත් නිවැරදි දැකීමේ ක්රම හඳුනාගත යුතුය. එලෙසම ප්රගුණ කළ යුතුය
- ඒවාද සම්මා දිට්ඨීන් වන අතර තවදුරටත් ප්රඥාව වැඩීමෙන් දැකීමේ ක්රමය සියුම් වන විට නැවත ඉපදීමට හේතු සකස් නොවන දැකීමේ ක්රමයක් උපදවා ගත හැකිය
No audio available
296. තනි රූල් කොලය 2
- තනි රූල් කොලයේ වටිනාකම නීරෝගීබවට සාපේක්ෂය. වයස්ගත මරණාසන්න පුද්ගලයෙකුට හෝ ශාරීරිකව ඉතා දුර්වල, කිසිවක් කරකියා ගත නොහැකි අයෙකුට එහි වටිනාකමක් නැත
- තනි රූල් කොලයක වටිනාකම වයසට සාපේක්ෂවද වෙනස් වේ. ඉගෙන ගන්නා දරුවෙකු එයින් බොහෝ ප්රයෝජන ගන්නා අතර කිරි බොන ළදරුවෙකුට එය සෙල්ලම් කිරීමට ලැබුණු තවත් එක් දෙයක් පමණක් වනු ඇත
- එහි වටිනාකම ක්රියාකාරී ස්ථානයටද සාපේක්ෂය. පිහිනුම්කරුවෙකුට හෝ කිමිදුම්කරුවෙකුට තනි රූල් කොලයෙන් ඇති පලක් නැත
- රැකියා ස්වභාවය අනුවද තනිරුල් කොලයේ වටිනාකම පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස් වේ
- තනි රූල් කොලය ඇසෙහි පෙනීමෙහි දුර්වල කමට සාපේක්ෂය. ඇසේ බොහෝ විභේදන හැකියාව තිබුණේ නම් එහි ඇති අංශු කොටස් හොඳින් නිරීක්ෂණය වීමෙන් එය කඩදාසියක් නොවන බව අවබෝධ වනු ඇත
- උප්පත්ති භූමියට අනුවද තනි රූල් කොලයේ වටිනාකම තීරණය වන අතර කුහුඹුවකු, ගැඩවිලෙකු මෙන් තිරිසන් සත්වයින්ටද අපායගාමී නිරිසතුන්ටද කඩදාසි කොලයක වටිනාකමක් නැත
- ලිවීමට, එතීමට, ගිනි දැල්වීමට, පිහදැමීමට සහ වෙනත් නිෂ්පාදන සඳහා යොදා ගැනීමද අනුව ප්රයෝජනයට ගන්නා කාරණය මත කඩදාසි කොලයේ වටිනාකම වෙනස් වේ
- ළඟ දුර අනුවද වටිනාකම වෙනස් වේ. ඉතා දුර ඇති කඩදාසි කොලයක වටිනාකම අඩු අතර සාපේක්ෂව ළඟ ඇති කඩදාසි කොලයක වටිනාකම වැඩිය
- මේ ආකාරයෙන් මෙනෙහි කරන විට එකම තනි රූල් කොලයේ වටිනාකම සාපේක්ෂ බවද, අනිත්ය, දුක්ඛ සහ අනාත්ම ලක්ෂණ ඇති බවද හේතුඵල න්යායක් බවද වැටහෙනු ඇත
No audio available
295. තනි රූල් කොලය
- පෙනෙන රූපය එකම වුවද සිතන ක්රමය අනුව එහි වටිනාකම වෙනස් වේ
- මානසික පරීක්ෂණය: තනි රූල් කොළයක් උදාහරණයට ගනිමු. පස් වල පෝෂණය උරා සකස්වන ගස් අන් ආකාරයෙන් පස්මය. ගස් කැබිලි කොට කුඩු කොට සකස් කරන කඩදාසි ද අන් ආකාරයෙන් පස්මය
- කඩදාසි කොලය යනු ඇසෙහි සටහන් වන වර්ණ ඡායාවක් පමණි
- ඇසෙහි පෙනීම, කයෙහි දැනීම නැතිනම් කඩදාසි කොලය මනස තුළට ඇතුල් වන්නේ නැත. එනම් කඩදාසි කොලය යනු ඇස කය ඇත්නම් පවතින නැත්නම් නොපවතින කාරණයකි
- කඩදාසි කොලයේ දිග පළල අතර අනුපාතය වෙනස් වන විට කඩදාසි කොලයක් පැනවීමට නොහැකි අවස්ථාවක් පැමිණේ. එය අතුරුදහන් වී, එවිට කඩදාසී තීරුව යන්නක් හටගනී. එනම් මෙහි යම් මායාකාරී භූත ස්වභාවයක් ඇත
- ආලෝකය නැත්නම් මනස තුළ කඩදාසි කොළයක් හට නොගනියි. එනම් කඩදාසි කොලය යන්න තුළ ආලෝකයේ ද සම්බන්ධයක් පවතී
- කඩදාසි කොලයක් දැකීමට අප ඉපදී තිබිය යුතුය. එනම් ඉපදීමට අතීතයේ යම් කර්මයක් කර තිබිය යුතුය. එනම් කඩදාසි කොලය දැකීම යනු කර්ම විපාකයකි
- කඩදාසි කොලය හඳුනා ගැනීමට ඇගේ ශක්තිය තිබිය යුතුය. ආහාර නොගෙන සිටි දුර්වල අවස්ථාවක කඩදාසි කොලය හඳුනාගත නොහැක. එනම් කඩදාසි කොලය යන්නෙහි ජලය ආහාරය ආදියෙහි ද සම්බන්ධයක් ඇත
- මෙලෙස නොයෙකුත් අරමුණු නොයෙකුත් ආකාරයෙන් බලමින් වටිනාකම වෙනස් වන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන්න. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
294. රැවටීමෙන් උපන් ආයතන
- අපට බාහිර වස්තු ත්රිමාණ ලෙස දර්ශනය වීම සිදුවුවත් ඇස අනුබද්ධයෙන් ගතහොත් රූපයක් දුටු විට ලැබෙන තොරතුර බාහිර පිට පොත්ත හා සම්බන්ධ දෙයක් පමණි
- උදාහරණයක් ලෙස පුද්ගල රූපයක් දකින විට ශරීරයේ දෙතිස් කුණපය අතරින් කෙස්, ලොම්, නිය, දත් සහ සම් (තච පංචකය) ලෙස කුණප පහක් පමණක් මූලිකව දර්ශනය වේ
- ඒවා ඇසට හසු වන්නේ වර්ණ සටහන් ලෙසය. ඇත්තෙන්ම බාහිර ආලෝක ප්රභවයට සාපේක්ෂව ඇස තුළ හටගන්නා වර්ණ සටහනකි
- එම වර්ණ සටහනට නොයෙකුත් තොරතුරු එක්කොට හැඩ වැඩ දමා පුද්ගලයකු ලෙස, දෙයක් ලෙස මවා පෙන්වන්නේ සිත මගින්ය
- මෙය උපමාවක් ලෙස තමන්ගේ පවතින හිස රුදාවකට වෙනත් අයෙකුගේ හිස ද නොව, කිසිදු සම්බන්ධයක් නැති ඔහුගේ කකුල පිරික්සීමක් වැන්නකි
- ඇසෙහි හට ගන්නා ඡායාව නිරීක්ෂණය කර ඒ තුළ භෞතික වස්තුන්, සත්වයන් පුද්ගලයන් ඇතැයිද එම වස්තූන් බාහිරව ඇතැයිද පැවසීම බොරුව තුළ බොරුවක් ගොඩනැගීමකි
- තවද එසේ හටගන්නා වර්ණ සටහන ඒ ආකාරයෙන්ම ඇති කළහැකි බාහිර උපකරණයක් ඇත්නම් කිසිදු ආයාසයකින් තොරව ඇස රැවටිය හැකිය. ඒ අනුබද්ධයෙන් රාග, ද්වේශ මෙන්ම නොයෙකුත් කර්මයන්ද හට ගැනීම සිදුවේ
- තවද ඇසට හසු වන රූපයේ දර්ශන මාත්රයකින් වුවද ඇසීම, දැනීම සහ සුවඳ ආදී එහි ස්වභාවයන් මෙම මායාකාරී විඤ්ඤාණයට මවා පෙන්විය හැකිය
- මුලාවක් නොමැතිව ඇස පවතින්නේ නැත. මක්නිසාද ඇස උපදින්නේද මුලාවෙන්මය. අනෙක් ආයතන සම්බන්ධවද එසේමය. විදර්ශනාව පිණිසය
No audio available
293. ජංගම දුරකථනය
- මනසේ පැවැත්මට අඛණ්ඩව පෝෂණය සපයන්නේ රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ යනාදියයි. සංක්ෂිප්ත ලෙස ගතහොත් නොයෙකුත් දැනගැනීමි ලෙස ගත හැක
- ශරීරයට ආහාර ලබා දීමෙන් පෝෂණය වන්නා සේ වර්තමානයේ මනස, නිරතුරුව දැනගැනීම් වලින් පෝෂණය වන්නේ ජංගම දුරකථනය මගිනි
- නවීන තාක්ෂණය අනුව ලෝකයේම ඇති ප්රශ්න තෝරා බේරා ගැනීමකින් තොරව ක්ෂණිකව මනසට ඇතුල් කිරීමට ජංගම දුරකථනය සමත් වීම නිසාම අද බොහෝ මිනිසුන් ජංගම දුරකථනයට ඇබ්බැහි වී ඇත
- මෙය එක්තරා ආකාරයකට මනසට සමානය. මෙයට නොයෙකුත් තොරතුරු ලැබෙන අතර තොරතුරු ලැබෙන ආකාරය ඔප්පු කිරීම අපහසුය.
- ලැබෙන තොරතුර දැනගැනීම පමණක් සිදුකළ හැකිය. තමන් කැමති තොරතුරුම එයින් නොලැබෙන්නේය. මෙලෙස මෙනෙහි කරමින් මේ තුළින් අනිත්ය, දුක්ඛ සහ අනාත්ම ආදී ලක්ෂණ මතු කළ යුතුය
- මෙයින් බොහෝ විට ආදීනව ලෙස රාග, ද්වේශ වැඩිවීම සහ පැවැත්ම පිණිස කර්ම සකස් වීම සිදුවේ
- විදුලි බලය හරි ආකාරව සම්බන්ධ කරන්නේ නම් විශාල ප්රයෝජනයක් ගත හැකි අතර නැතහොත් ගිනි ගැනීම් ආදිය ඇතිවී ජීවිතය පවා තොර වීම සිදුවන්නේය
- එලෙසම ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරන ආකාරය අනුව නිවන මෙන්ම නිරයටද මාර්ගය සකසා ගත හැකිය
- මේ ආකාරයෙන් ජංගම දුරකථනය විදර්ශනා කළ හැකිනම් එයින්ද නිවන උදෙසා විශාල ධර්මයක් මතුකර ගත හැකිය
No audio available
292. ප්රශ්න
- ගිහි ජීවිත ගතකරන සාමාන්ය මිනිසුන්ට බරපතල ප්රශ්න ලෙස පෙනෙන්නේ සහ දැනෙන්නේ ආර්ථික ප්රශ්න, පවුල් ප්රශ්න සහ දේශපාලන ප්රශ්න ආදියයි
- මේවා නිට්ටාවටම විසඳිය හැකි ප්රශ්න නොවන අතර යම් විසඳුමක් ලැබුණත් ඒවා තාවකාලිකව යොදනු ලබන පැලැස්තර වේ
- කායිකව ඇතිවන ලෙඩ රෝග වල පීඩාව මේ අතරින් ඉතා ප්රබල ප්රශ්නයකි. බොහෝ විට එහි පීඩාව හඳුනන්නේ එයින් අසරණ වූ පිරිස පමණකි. අදාල රෝගයට නියමිත ඖෂධ ලබාගන්නා නමුත් නැවත රෝග ඇතිවීම, විසඳිය නොහැකි ප්රශ්නයකි
- බොහෝ රෝගීන් සහ රැකී රක්ෂා කරමින් ඉඩකඩම් දේපළ රැස් කරන්නන් තුළ පවතින සිතිවිල්ලක් වන්නේ දිනෙක සියලු ලෙඩ රෝග සුවවී තම හිතෛෂීයන් සමග රැස්කළ ධනය භුක්ති විඳිමින් සතුටින් සිටීමට කාලයක් එළඹේ යන්නයි
- එය සිතිවිල්ලක්ම මිස කිසිදිනක ඉටුනොවන කාරණයකි. අතීතයේද එලෙස සිතූ කිසිවෙකුට සතුටින් ජීවත්වීමට නොහැකි වූ අතර සියලු රැස්කිරීම් හුදෙක් ජීවත් වීමට ගත් උත්සාහයක්ම පමණක් විය
- නමුත් බඩගින්න, පිපාසය, පිරිසිදු කිරීම් සහ කායික නඩත්තුව ප්රශ්න ලෙස නොගැනුණත් අරගල කළ යුත්තේ එම ප්රශ්න වලට එරෙහිවය. නමුත් ඒවාද විසඳීමෙන් අවසන් වන ප්රශ්න නොවේ
- මෙම සියලු ප්රශ්නවල උත්පාදකයා වන මානසික ප්රශ්නය නිවැරදිව මෙනෙහි වීමෙන් අවබෝධයට පත් සිහිය ඇති පුද්ගලයෙකුට ලේ වමනය පිටවන්නේය
- අයිතියක් පැනවිය නොහැකි, පාලනය කළ නොහැකි, ක්ෂණිකව කර්මයන් උත්පාදනය වන, දුකින්ම උපන් සහ දුකම උපදවන මෙම තුච්ච නින්දිත සිත අත්හැරීමට සිත් පහළ විය යුතුය
- මේ සඳහා සතර සම්යක් ප්රධාන ධර්මතාවය අනුගමනය කර වීර්යය වඩමින් කෙලෙස් දුරු කිරීම පිණිස එදිනෙදා කටයුතු උපක්රමශීලීව වෙනස් කළ යුතුය
No audio available
291. වචනයෙහි බර
- ගලක් පොළොවෙහි බොහෝ කාලයක් රැඳී පවතින්නේ එය සතු බර නිසාය. නැතහොත් වැස්ස, සුළඟ වැනි බාහිර බලපෑම් හමුවේ ගසාගෙන යෑමක් සිදුවේ
- එලෙසම නිවන් මාර්ගයේ ගමන් ගන්නා අයෙකුගේ වචනයෙහි අර්ථවත් බවින් යුක්ත බරක් තිබිය යුතුය
- සිතෙහි නොනැවතී ඇතිවන සිතිවිලි නිසා හටගන්නා වචන නම්වූ සුළඟ, තම වාසිය නම්වූ වැස්ස හමුවේ ගසාගෙන යෑම සිදු නොවිය යුතුය. එසේ වීමට නම් වචනයෙහි බර තිබිය යුතුය
- කෙසෙල් ගසක පතුරු ගැලවෙනවා මිස එහි හරයක් හෝ ප්රයෝජනයට ගත හැකි අරටුවක් නැත
- එලෙසම පිටවන වචන වල අර්ථය සලකා බලන විට ඇත්තේ කිසිදු හරයක් නොමැති වචන සමූහයක් පමණි. තමන්ට හෝ අනුන්ට කිසිදු යහපතක්ද වී නැත. අවසානයේ සිදුවී ඇත්තේ කර්ම රැස්වීම තුළින් දීර්ඝ සසරක් උරුමවීම පමණි
- දහයියාද ඈත සිට බලන කල වී ලෙස පෙනුණත් සොයා බලන විට ඇතුළත හිස්ය. බරක් නොමැත. හිස් වචන ලෙස හඳුන්වන්නේද එම වචනවල බරක් නොමැති නිසාය
- තථාගතයන් වහන්සේගේ එක් වචනයක පවා සිතාගත නොහැකි, මැනිය නොහැකි අප්රමාණ බරක් ඇත
- එම වචන තවමත් නොසෙල්වී පවතින්නේ ඒවායේ ඇති බර නිසාය. කිසිදු බාහිර බලපෑමක් හමුවේ ගසාගෙන යන්නේ නැත
- නිවන් මාර්ගයේ ගමන් කරන අපගේද වචන වල යම් බරක් පැවතිය යුතුය. එය බුද්ධ ශ්රාවකයෙක් සතු විය යුතු අගනා ගුණයකි
No audio available
290. අවශේෂ වන බැඳීම
- පැලයක් සිටවූ පසු එහි පැවැත්ම සිදුවන්නේ පොළව සමග බැඳීම යන කාරණය මතය. එහි පැවැත්ම ඇතිවීමට නම් පොළව තව තවත් අල්ලා ගත යුතුය
- කොපමණ පොළොව සමග බැඳුනත් යම් දිනෙක සියලු බැඳීම් බිඳ වැටී පොළොවටම ඇද වැටෙන ඉරණම ද එය සතුව ඇත
- සෑම බැඳීමකම සැඟවුණු ප්රතිලාභ අපේක්ෂාවක් ඇත. ගසක් වුවද බැඳීම සිදු කරගන්නේ තමන්ට ලැබෙන ප්රතිලාභ ද සලකාය. හොඳින් පෝෂණය ඇති ප්රදේශයට වැඩි ප්රමාණයක් මුල් ඇදීම උදාහරණයකි
- මුහුදු ජලය මුහුදු ජලය සමඟ බැඳී ඇත ලෙසද, බැඳී නැත ලෙසද හේතු සාධක ඉදිරිපත් කළ හැකිය.මෙවැනි උදාහරණ ඔස්සේ විදර්ශනාව ගෙනයන විට බැඳීම යනු පැනවිය නොහැකි දෘෂ්ටියක් බව තහවුරු වනු ඇත
- අප නෑදෑ හිතවතුන් ඥාති මිත්රයන් යාළුවන් ආදීන් හා බැඳී ඇති ලෙස පෙනුනද ඇත්තෙන්ම එම බැඳීම් වාසියට ම සකස් වූ ප්රපංචයන්ය
- සොයා බැලුවහොත් හමුවන්නේ බැඳී ඇතැයි, බැඳී නැතැයි ලෙස වරදවා වටහා ගත් සිතිවිලි සමුදායක් පමණි
- ලෝකය තුළ කිසිවක් කිසිවකට බැඳී නොමැත. කිසිවක් කිසිවකට නොබැඳී ද නොමැත
- පවතින්නේ හේතුඵල සබඳතාවයක් වන අතර එයද එක්තරා සිතිවිලි සමුදායක් පමණි. සම්මා දෘෂ්ටිය ද එක්තරා දෘෂ්ටියකි. නමුත් එය දෘෂ්ටීන් අතුරෙන් අඩුම හානිය ඇති දෘෂ්ටියයි
- ලණුවක් පමණක් අතැතිව ඇතැයි පැවසුවද පසුපස හරකා පැමිණෙනවා සේ බැඳීමක් ඇති විට බැඳීම පසු පස ඒකාන්තයෙන් දුකද පැමිණෙනු ඇත
No audio available
289. වේගය සහ ක්ලේශය
- වේගය යනු අප නොසිතන ලෙස ක්ලේශයන් හා බැඳී ඇති ධර්මතාවයකි
- උදාහරණයක් ලෙස යම් කාන්තාවක්, පුරුෂයෙක් ගමන් කරන වේගය සිය ගුණයකින් වැඩි කළ විට හෝ අඩු කළ විට කැමැත්තක් ගොඩනැගෙන්නේ නැත
- අනන්ත ලෙස වේගය අඩු වැඩි කළ හැකි වුවත් ඉතා කුඩා වේග සීමාවකට පමණක් කැමැත්ත ඉපදීම සිදුවේ
- ෆිල්ම් එකක් වුවද කිහිප ගුණයකින් වේගය වැඩිකර හෝ අඩුකර නැරඹූ විට ඒ තුළ කිසිදු රස විඳීමක් හටගන්නේ නැත
- ඉර හඳ ගමන් කරන වේගය සුළඟ වැස්ස ආදී ධර්මතාවල ද ලස්සනක් කැමැත්තක් ඇතිවන්නේ එක්තරා වේග සීමාවකට පමණි
- කන අනුබද්ධයෙන් ගතහොත් යම් සින්දුවක් වැඩි වේගයකින් හෝ අඩු වේගයකින් ශ්රවණය කළ විට එහි රසයක් උපදින්නේ නැත. අනෙක් ආයතන සම්බන්ධව ද එසේමය
- මෙලෙස ක්ලේශයන් සහ වේගය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනා ගැනීම පිණිස පරීක්ෂණ සිදු කළ යුතුය
- වේගය ක්රමානුකූල ලෙස අඩුකරමින් වේගය ක්රමානුකූලව වැඩි කරමින් කැමැත්ත වෙනස් වන ආකාරය මානසික පරීක්ෂණයක් ලෙස සිදුකළ යුතුය
- මෙම විදර්ශනාව කැමැත්ත මෙල්ල කිරීම පිණිස ප්රයෝජනයට ගත හැකි අගනා වටිනා තවත් විදර්ශනාවකි
No audio available
288. සමබරතාවය
- බතක් පිසීමේ යම් ක්රමයක් සහ එම ක්රියාදාමයේ යම් සමබරතාවයක් ඇත
- හාල්, වතුර සහ ගින්දර ආදී අමුද්රව්ය එකම වුවද සිදු කරන ක්රියාවලිය තුළ ලැබෙන ප්රතිඵල වෙනස්ය
- හාල් මුලින් දමා ගින්දර වැඩි කොට අවසානයේ වතුර දැමීමෙන් බත් ලැබෙන්නේ නැත
- අඩු වැඩි නොවූ වතුර, අඩු වැඩි නොවූ ගින්දර ආදී සමබරතාවය වැටහෙන්නේ කාලයක් බත් පිසීමෙන් ලද පළපුරුද්දේ ප්රතිඵලයක් ලෙසය
- ලෞකික ලෝකෝත්තර සමබරතාවය වැටහෙන්නේද ඒ ආකාරයෙන් කාලයත් සමඟය
- බත් පිසීමේ කාලයක් නිරත වූ අයෙකුට බත උතුරන හඬින් බතෙහි ස්වභාවය ප්රකාශ කළ හැකිය
- එලෙසම ධර්ම ප්රතිපදාවේ කාලයක් නියැලුණ අයෙකුට සිත හැසිරෙන ආකාරයෙන් සිදුවන්නේ කුමක්දැයි වැටහෙන්නේය
- ලෞකික ජීවිතයට සිරවී ඇත්තේ නොයෙකුත් බැඳීම් මගින්ය. බැඳීම් යනු හුදෙක් සිතුවිලි සමුදායක් පමණි. එනම් අන් ආකාරයෙන් බැඳී ඇත්තේ සිතිවිලි වලටමය
- සිතිවිල්ල යනු භෞතික දෙයක් හෝ ඉසිලිය නොහැකි බරක් හෝ නොවේ. එය හුදෙක් සිතිවිල්ලක් පමණක් වන බව වටහා ගත යුතුය
No audio available